الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

18

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بحثهاى فراوان و عميقى كه دارد ، داراى نظمى بىنظير باشد و مطالب را دسته بندى و منظم كند و خواص تفسير را از دست ندهد و توجه داشته باشد كه تفسير فنى است در خدمت قرآن ، نه در خدمت لغت و نه در خدمت فقها و نه براى تطبيق قرآن با نحو سيبويه يا بلاغت عبد القاهر يا فلسفه يونان و روم و نه براى تطبيق بر مذاهبى كه خود موظفند تابع قرآن باشند نه متبوع آن ! يكى از مزاياى اين روش اين است كه خوانندهء كتاب بمقصدى كه دارد ، بهتر دست مىيابد . كسانى كه طالب تحقيق در بارهء لغت يا نحو باشند بفصل مخصوص آن مراجعه مىكنند و كسانى كه بخواهند در بارهء قرائتهاى مختلف از لحاظ روايت و دليل تحقيق كنند بفصل مخصوص آن مراجعه مىكنند و مطلب خود را به آسانى بدست مىآورند و . . . بدون ترديد ، اين روش ، كار را براى كسانى كه مشغول مطالعهء قرآن هستند ، آسان مىكند . مخصوصاً در عصر حاضر كه مهمترين عاملى كه افراد را از مطالعهء كتب تفسير باز مىدارد ، همان دشواريهايى است كه در اين راه مشاهده مىكنند و حوصله اينكه با صبر و استقامت مطلب را دنبال كنند ، ندارند . اين بود مزيت اين كتاب ، از لحاظ نظم و ترتيب ، در كنار مزاياى علمى و فكرى آن 2 براى تأليف ، دو روش وجود دارد : 1 - اينكه نظر مؤلف ، اين باشد كه عقيدهء خود را در برابر خوانندگان قرار دهد . چنين مؤلفى تمام كوشش خود را در اين راه صرف مىكند . بدون اينكه انحرافى پيدا كند ، يا راه ديگرى هم بخواننده ارائه دهد . اين روش در پاره‌اى از موارد مقبول است . از جمله اينكه مؤلف بخواهد كتاب خود را براى پيروان مذهب خاصى بنويسد . در اين مورد ، مؤلف ، فرض مىكند كه